Hükümetler kamu verilerini silince, bu sadece temizlik değildir. Bu, gerçeklik ve hesap verebilirlik için tehdittir.
Yeni yönetimler genellikle mevcut bilgileri değiştirir. Ama kamu verilerini sessizce silmek yanlış. Özellikle ABD’de hızla oluyor.
Sağlık istatistikleri, ekonomik göstergeler — büyük veri kümeleri uyarı ya da açıklama olmadan kayboluyor. Bu temizlik değil, tarih yazımının canlı versiyonudur.
Dijital Hafıza Neden Kırılgandır
İnternet bilgi paylaşımı için kurulmuştu ama aslında kırılgan ve kolayca silinebilir. Web siteleri ya da arşivler kaybolduğunda kimse sebebini açıklamaz. Bilginin merkezileşmesi silmeyi kolaylaştırıyor.
Bu tehlikeli. Gerçeklere erişim olmazsa güç eylemlerini gizler. Adalet ve reform gerçek verilere ihtiyaç duyar.
Gerçeklerin son kullanma tarihi olmamalı, ama bugün varmış gibi.
İkinci Dünya Savaşı ve Holokost’u düşünün. Kayıt eksikliği inkarcıların yalan yaymasına izin verdi. Günümüz teknolojisi bunu engelleyebilirdi.
2021’de Hong Kong’daki Apple Daily bir gecede kapandı. 26 yıllık haberler hızla kayboldu. Siber aktivistler bir kısmını sansüre dayanıklı blok zincirinde korudu.
İspanya’da bazı internet bölümleri spor şirketlerinin baskısıyla engelleniyor. Oy yok, tartışma yok, sadece sansür var.
Sessizlik barış değil, kontroldür.
Kamu Verilerini Korumak
Veri silme artık sessiz ve yasal bir süreç. Ama birçok kişi buna karşı çıkıyor. Internet Archive milyarlarca web sayfasını koruyor. Blok zinciri hükümetlerin silemediği değiştirilemez depolama sağlıyor.
Her kaybolan makale, her kırık link gerçeği aşındırıyor. Veri olmadan gerçek, gücün söyledikleri oluyor.
Bilgi kaybı tarih kaybıdır. Bu sadece teknik değil, bir uyarıdır.
Veri Koruma Bir İsyandır
Kamu verilerini korumak zor değil, bir görevdir. Herkes bir kopya saklayabilir. Her arşiv geçmişin gerçeklerini korur.
George Orwell “kelimelerin yok edilmesi güzel bir şeydir” dedi. Bugün veri silme bir stratejidir. Tarih iktidar tarafından düzenlenip silinebiliyorsa, gerçek tarih değildir.
Seçim basit: verilerin yok olmasına izin ver veya korumak için savaş. Gerçek, yöneticileri aşmalı yoksa geçmişimizi ve geleceğimizi kaybederiz.